10 Σεπτεμβρίου 2015

Λόγιες Φράσεις της Νέας Ελληνικής



Α


αβρόχοις ποσί: με στεγνά πόδια, μεταφ. χωρίς υλική ή ηθική ζημιά.


αγαθόν το εξομολογεισθαι: είναι καλό να εξομολογείται κανείς.


αγρόν ηγόρασε: αδιαφόρησε τελείως.


αγομαι και φέρομαι: είμαι έρμαιο στα χέρια κάποιου (παρασύρομαι).


αδυτον αδύτων: απόκρυφο, μυστικό και απρόσιτο μέρος.


αιδως Αργείοι: δεν ντρέπεστε επιτέλους;


αιέν αριστεύειν: πάντοτε ν’αριστεύετε.


αι γενεαί πάσαι: όλοι οι άνθρωποι.


αιχμή δόρατος: το ισχυρότερο σημείο.


άκρατος οινος: ανόθευτο κρασί.


ακρον αωτον: αποκορύφωμα, ακρότατο σημείο.


άλλαι μεν βουλαί των ανθρώπων, άλλα δε Θεός κελεύει: άλλα τα σχέδια των ανθρώπων και άλλες οι θελήσεις του Θεού.


αλήστου μνήμης: αείμνηστος, αλησμόνητος.


άμοιρος ευθυνών: αμέτοχος ευθυνών.


αμ’έπος αμ’έργον: μόλις το είπε και το έκανε.


ανέκαθεν: από παλιά, εξαρχής, πάντοτε.


ανευ αποχρώντος λόγου: χωρίς σοβαρό λόγο.


ανάγκα και Θεοί πείθονται: μπροστά στην ανάγκη υποκύπτουν και οι Θεοί.




ανακρούω πρύμναν: οπισθοχωρώ κωπηλατώντας, υπαναχωρώ, κάνω στροφή. αναξέω πληγάς: ξαναθυμίζω παλιά μίση.


ανά πάσαν στιγμήν: από στιγμή σε στιγμή.


ανευ αντικρίσματος: χωρίς πραγματική αξία.


ανδρων επιφανων πασα γη τάφος: ο τάφος των ένδοξων έχει οικουμενικότητα.


ανοίγω τους ασκούς του Αιόλου: δίνω αφορμή για να ξεχυθού μύρια κακά.


αντίπαλον δέος: ανταγωνιστής, ισορροπία προερχόμενη από αμοιβαίο φόβο.


αντί πινακίου φακης: με αντάλλαγμα ένα πιάτο φακή για ασήμαντο ποσό.


αντί του μάννα χολήν: αντί ευγνωμοσύνης δείχνει κάποιος αχαριστία.


αντί πάσης θυσίας: με κάθε θυσία.


ανω ποταμών: μεταφ. εξωφρενικός, παράλογος.


άπαξ δια παντός: μια για πάντα.


απέχω παρασάγγας: απέχω πάρα πολύ.


απευκταιον: δυσάρεστο, συμφορά.


από καταβολής κόσμου: από τότε που πλάστηκε ο κόσμος, από παμπάλαιες εποχές.


απνευστί: χωρίς αναπνοή.


αποδιοπομπαιος τράγος: εξιλαστήριο θύμα.


από καθέδρας: με δογματικό ύφος.


αποκύημα φαντασίας: δημιούργημα της φαντασίας, ψέμα.


απολωλός πρόβατον: παραστρατημένος.


απορω και εξίσταμαι: νιώθω ανέκφραστη έκπληξη.


αποχρωσαι ενδείξεις: επαρκείς ενδείξεις


από τον καιρό του Νώε: από πολύ παλιά.


από μηχανής Θεός: άνθρωπος ή μέσο που παρουσιάζεται απροσδόκητα και δίνει λύση στο αδιέξοδο.


άρδην: τελείως, συθέμελα.


άρχεσθαι μαθών άρχειν επιστήσει: αν μάθεις να κυβερνιέσαι θα μάθεις να κυβερνάς.


άρον άρον: επειγόντως, με πολλή βιασύνη.


ασκαρδαμυκτί: χωρίς ανοιγοκλείσιμο των ματιών.


αυτήκοος, αυτόπτης μάρτυς: ο μάρτυρας που άκουσε, είδε.


αφωνότερος ιχθύος: τελείως αμίλητος.


άχθος αρούρης: βάρος της γης, τελείως άχρηστος.


αχίλλειος πτέρνα: μεταφ. αδύνατο σημείο.


 

Β

βίας ανεόρταστος μακρά οδός απανδόκευτος: ζωή χωρίς γιορτές, μακρύς δρόμος χωρίς πανδοχείο.


βίος αβίωτος: ανυπόφορη ζωή.


βήμα σημειωτόν: με πολύ αργό ρυθμό.





Γ

γαία πυρί μιχθήτω: ας γίνουν τα πάντα άνω κάτω.


γη και ύδωρ: υποχώρησαν τελείως, σύμβολα υποταγής.


γηράσκω δ’αεί πολλά διδασκόμενος: γερνώ μαθαίνοντας, όσο γερνώ τόσο μαθαίνω.


γυναιξί κόσμον η σιγή φέρει: η σιωπή είναι στολίδι για τις γυναίκες.


γης Μαδιάμ: τα έκαναν άνω κάτω.

γνωθι σαυτόν: να γνωρίσεις τον εαυτό σου.

γόρδιος δεσμός: δυσεπίλυτο πρόβλημα.


 

Δ

δαμόκλειος σπαθη: απειλητικά.


δει δε χρημάτων: υπάρχει ανάγκη χρημάτων.


διά βίου: σε όλη τη ζωή.

διά βοης: με φωνή (όχι με ψηφοφορία).


διά γυμνού οφθαλμού: χωρίς βοηθητικά μέσα της όρασης.


διά ζώσης: προφορικά.


διά πυρός και ύδατος: μέσα από πολλές δυσκολίες.


δια πυρός και σιδήρου: επίτευξη στόχου με τη βία, εφαρμογή θεμιτών ή αθέμιτων μέσων.


διαρρηγνύω τα ιμάτια: διαμαρτύρομαι εντονότατα.


διέβην τον Ρουβίκωνα: πήρα μια παράτολμη απόφαση.


διεμερίσαντο τα ιμάτια: μοίρασαν τα πάντα, τα σκόρπισαν όλα.


δίκην Ποντίου Πιλάτου: ακολουθώντας την τακτική του Πιλάτου.


διυλίζοντες τον κώνωπα, την δε κάμηλον καταπίνοντες: επιμένουν σε ασήμαντα πράγματα και ανέχονται σοβαρότερα.


δουναι και λαβείν: δοσοληψίες.


δράξασθε παιδείας: εκμεταλλευτείτε κάθε ευκαιρία για μόρφωση.


δρακόντεια μέτρα: αυστηρά μέτρα.


δράττομαι της ευκαιρίας: αρπάζω την ευκαιρία.


δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται: όταν κάποιος δυστυχήσει, όλοι προσπαθούν να επωφεληθούν από τη δυστυχία του.


δώρον άδωρον: άχρηστο, ανώφελο.


 




Ε

εάλω η Πόλις: κυριεύθηκε η Πόλη, κάτι που χάθηκε άδοξα.


εγέρθητι-εγέρθητε: σήκω-σηκωθείτε.

εδέησε: έγινε δυνατό.


είθισται: είναι συνηθισμένο.


εική και ως έτυχεν: στην τύχη, στα τυφλά.

ειπα και ελάλησα, αμαρτίαν ουκ έχω: ξεκαθάρισα από πριν τη θέση μου, δεν έχω ευθύνη τώρα.


ειρήσθω εν παρόδω: ας πούμε με την ευκαιρία αυτή.


εις επήκοον: φανερά, να τ’ακούσουν όλοι.


εις το έλεος του θεου: αβοήθητος.

εις μάτην: μάταια.


εις ώτα μη ακουόντων: σε αφτιά ανθρώπων που δεν ακούνε.


εις οιωνός άριστος αμυνεσθαι περί πάτρης: ένα είναι ο καλύτερος οιωνός, να υπερασπιζόμαστε την πατρίδα.


εις το διηνεκές: για πάντα.


εις τόν αιώνα τόν άπαντα: για πάντα.


εκάς οι βέβηλοι: μακριά οι μολυσμένοι.

εκατέρωθεν: και από τις δυο πλευρές, και από τα δυο μέρη.


εκάστος εφ’ω ετάχθη: καθένας για εκείνο για το οποίο είναι προορισμένος.


εκ βαθέων: από τα βάθη της ψυχής.


εκ βάθρων: ριζικά, από τα θεμέλια.

εκ διαμέτρου αντίθετος: εντελώς αντίθετος.

εκ παραδρομής: από απροσεξία, από αβλεψία.


εκ των ων ουκ ανευ: απαραίτητα ή αναντικατάστατα για κάτι.


εκων άκων: εκούσια ή ακούσια, θέλοντας και μη.


εκ περιτροπης: διαδοχικά, με τη σειρά.


εκ προμελέτης: προμελετημένα, προσχεδιασμένα.


εκ προοιμίου: εξαρχής.


εκ πρώτης όψεως: από την πρώτη ματιά.


εκ του μηδενός: από το μηδέν, από το τίποτα.


εκ του σύνεγγυς: από πολύ κοντά.


εκ του συστάδην: από κοντά.


εκ των ενόντων: με ό,τι υπάρχει.


εκ των προτέρων: από πριν


εκ των υστέρων: έπειτα.


ελαφρά τη καρδία: επιπόλαια.


εν δια δυοιν: ένα με δύο (σχήμα λόγου).


ένδον σκάπτε: εξέταζε βαθιά τον εαυτό σου, να μην είσαι ρηχός.


εν ειδει: με τη μορφή, με το σχήμα.


ενθάδε κειται: εδώ είναι θαμμένος.


ένθεν κακειθεν: από εδώ και από εκεί.


εν ευθέτω χρόνω: σε κατάλληλο χρόνο.


εν κατακλείδι: τελειώνοντας.


εν κρυπτώ (και παραβύστω): στα κρυφά (χωρίς διαφάνεια).


εν ου παίκτοις: να μην ασχολούμαστε επιπόλαια με σοβαρά θέματα.


εν ριπή οφθαλμού: ακαριαία, ξαφνικά.


εν τη γενέσει: στη γένεση, στην αρχή.


εν τη ρύμη του λόγου: στην ορμή του λόγου.


ενώπιος ενωπίω: πρόσωπο με πρόσωπο.


εν βρασμω ψυχης: σε στιγμή μεγάλης ψυχικής ταραχής.


εν εγρηγόρσει: έτοιμοι για κάθε ενδεχόμενο.


εν εναντία περιπτώσει: σε αντίθετη περίπτωση.


εν καιρω τω δέοντι: στη κατάλληλη ευκαιρία.


εν ολίγοις: με λίγα λόγια.


εν τη γενέσει: στα αρχικά στάδια.


εν χορω: όλοι μαζί.


εν ψυχρω: χωρίς αφορμή.


εξεμέτρησε τό ζην: πέθανε.


εξ ιδίων (κρίνει) τά αλλότρια: λαμβάνοντας υπόψη τα δικά του κρίνει τα ξένα.


εξ οικείων τά βέλη: οι επιθέσεις προέρχονται από οικεία πρόσωπα.


εξ όνυχος του λέοντος: από κάποια μικρή ένδειξη φαίνεται ο χαρακτήρας κάποιου.


εξ αγχιστείας: συγγενικός δεσμός (? εξ αίματος).


εξ απαλών ονύχων: από μικρό παιδί, από νήπιο.


εξαπίνης: ξαφνικά, απροσδόκητα, απρόσμενα.


εξ ιδίων κρίνει τα αλλότρια: λαμβάνοντας υπόψη τα δικά του κρίνει τα ξένα.


εξις δευτέρα φύσις: η συνήθεια καταντά να γίνει δεύτερη φύση.


εξώλης και προώλης: φαύλος, ανήθικος, διεστραμμένος.


εξ ων συνετέθη: διαλύεται (στα αρχικά στοιχεία).


έξω του νυμφώνος: έξω από την ευτυχισμένη ομάδα, δηλαδή δε θα μπορέσει να εκμεταλλευτεί την ευκαιρία που παρουσιάζεται.


επεα πτερόεντα: φτερωτά λόγια, λόγια του αέρα.


επί ξυρου ακμης: στην κόψη του ξυραφιού, σε κρισιμότατο σημείο.


επί παντός επιστητου: για κα΄θε ζήτημα (που μπορεί κανείς να μάθει)


επί τον τυπον των ήλων: δυσπιστία που απαιτεί απτή απόδειξη.


επί των επάλξεων: στο καθήκον, στις επάλξεις.


επ’ αυτοφώρω: τη στιγμή της διάπραξης του αδικήματος.


επί ίσοις όροις: με τις ίδιες προϋποθέσεις.


επί ποδός πολέμου: έτοιμοι για πόλεμο, σε συναγερμό.


επί τάπητος: υπό συζήτηση.


επί παντός επιστητου: για κάθε ζήτημα.


ερήμην: χωρίς να είναι παρών.


έρως ανίκατε μάχαν: έρωτα ανίκητε στη μάχη.


ες αύριον τα σπουδαία: ας αφήσουμε για αύριο τα πιο σημαντικά.


εστι δίκης οφθαλμός ος τα πανθ’ορα: υπάρχει το μάτι της δικαιοσύνης που βλέπει τα πάντα.


έτερον εκάτερον: άλλο το ένα, άλλο το άλλο.


ετράπη εις φυγήν: υποχώρησε.


ευήκοον ους: ακούω με ευνοϊκή διάθεση.


ευκταιον: ευχής έργα.


εφ’άπαξ: για μια φορά.


εφ’όλης της ύλης: πάνω σε όλες τις πτυχές.


εφ’όρου ζωης: για όλη τη ζωή.








Ζ

ζητειται και ευρήσετε: ζητάτε με επιμονή και θα το βρείτε.





Η

ήγγικεν η ώρα: έφθασε η ώρα.


ηθος ανθρώπω δαίμων: ο χαρακτήρας του ανθρώπου είναι η μοίρα του.


ήκιστα: ελάχιστα.


ηλίου φαεινότερον: σαφέστατον.


ήξεις αφήξεις: διφορούμενα πράγματα.


ήρξατο χειρων αδίκων: άρχισε πρώτος τις αδικοπραγίες.


ήσσονος σημασίας: μικρότερης σημασίας.





Θ

θου, Κύριε, φυλακήν τω στόματί μου: φύλαξε με Κύριε, να μην προφέρω κάτι κακό.


θύραθεν παιδεία: η ελληνική (ειδωλολατρική) παιδεία ? χριστιανική παιδεία.





Ι

ιδίοις όμμασιν: με τα ίδια του τα μάτια.


ιδίοις χερσίν: με τα ίδια μου τα χέρια.

ιδού ο άνθρωπος: να ποια είναι η κατάσταση του ανθρώπου.


ιδού δόξης στάδιον λαμπρόν: να πεδίο εξαιρετικά πρόσφορο για δράση.


ιθύνων νους: αυτός που διαδραματίζει καθοδηγητικό ρόλο.





Κ

καινά δαιμόνια: ριζοσπαστικές, νέες ιδέες.

καθ’έξιν: εκ συνήθειας (? κατά φύσιν)


καθεύδει υπό μανδραγόραν: κοιμάται ύπνο βαθύ, αδιαφορεί τελείως. [μανδραγόρας: υπνωτικό φυτό]


καλή τη πίστει: καλοπροαίρετα.

κατά μείζονα λόγο: πολύ περισσότερο.


κατά γράμμα: με απόλυτη προσήλωση στις οδηγίες, ακολουθώντας πιστά τις εντολές.


κατά διάνοιαν: κάτι που έχω ή περνά από το μυαλό μου.


κατά κόρον: με τρόπο υπερβολικό.


κατά συρροήν: για σωρεία.


κατά το δοκουν: κατά τη γνώμη του, αυθαίρετα.


κατά τό μαλλον η ηττον: λίγο-πολύ, περίπου.


κατ’ευφημισμόν: με ευοίωνο και όχι δυσοίωνο όνομα.


κατ’ιδίαν: ιδιαίτερα, χωρίς να περευρίσκονται άλλοι.


κατ’επίφασιν: φαινομενικά


κατόπιν εορτής: μεταφ. αργά πια.


κεκλεισμένων των θυρων: με κλειστές πόρτες, δεν επιτρέπεται η παρακολούθηση.


κομίζω γλαυκα ες Αθήνας: μιλώ για πολύ γνωστά πράγματα σαν να ήταν εντελώς νέα.


κοινή συναινέσει: με κοινή συγκατάθεση.


κρανίου τόπος: όπου η ζωή είναι πραγματική κόλαση.


κράτος εν κράτει: αυτοτελής ςξουσία μέσα στην κρατική εξουσία.


κύμβαλον αλαλάζον: μεταφ. λέγεται για άνθρωπο που απηχεί ξένες γνώμες άκριτα.


κύκνειο άσμα: τελευταία λόγια ή πράξεις κάποιου πριν πεθάνει.

 

Λ

λαμβάνει σάρκα και οστά: πραγματοποιείται, υλοποιείται.


λίθοι και πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμένα: πράγματα που βρίσκονται ή αφήνονται σε μεγάλη αταξία.


λόγος έργου σκιά: ο λόγος είναι η σκιά της πράξης.


λουκούλειο γεύμα: πλουσιοπάροχο γεύμα.


λυδία λίθος: το όργανο ή το μέσο με το οποίο δοκιμάζεται κάποιος ή κάτι.


 

Μ

μάννα εξ ουρανου: απροσδόκητο δώρο.


μάχαιραν έδωσες μάχαιραν λαμβάνεις: ό,τι κακό κάνεις, ίδιο κακό θα σε βρει.


με αδαμιαία περιβολή: ολόγυμνος


μέλας ζωμός: λιτότατο γεύμα.


μεριμνας και τυρβάζης περί πολλά: ενδιαφέρεσαι και ασχολείσαι με σωρό ασήμαντα πράγματα.


μετά βαΐων και κλάδων: θριαμβευτική υποδοχή.


μεταξύ σφύρας και άκμονος: ανάμεσα σε δυο κακά ή εμπόδια.


μεταξύ τυρου και αχλαδίου: ελαφρά, όχι επίσημη, συζήτηση.


μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας: στο μεταίχμιο ζωής και θανάτου.

μέχρις εσχάτων: ως το τέλος, ως το θάνατο.


μέχρι τρυγός: μεταφ. ως τον πάτο, ως το τέλος.


μη γνώτω η αριστερά σου τι ποιει η δεξιά σου: να μη γνωρίζει το αριστερό σου χέρι τι κάνει το δεξί σου.


μηδέν άγαν: μην κάνεις τίποτα το υπερβολικό.


μηδένα προ του τέλους μακάριζε: μην καλοτυχίζεις κανένα πριν δεις το τέλος του.


μη δωτε το άγιον τοις κυσίν: μην περιφρονείτε πολύτιμα πράγματα, μην υποτιμάτε τα σπουδαία.


μη κρίνετε ινα μη κριθητε: μην κρίνετε τους άλλους για να μην κριθείτε και εσείς.


μη μου τους κύκλους τάραττε: μεταφ. μη με ανησυχείς, μη με σκοτίζεις.

μία χελιδών έαρ ου ποιει: ένα χελιδόνι δε φέρνει την άνοιξη.


μολών λαβέ: αφού έλθεις, παρ’τα, αν σου βαστάει η καρδιά σου έλα να τα πάρεις.


μούσαις Χάρισι θύε: στις μούσες και Χάριτες να θυσιάζεις.


μωραίνει Κύριος (λαόν) ον βούλεται απολέσαι: μωραίνει ο θεός αυτόν που θέλει να αφανίσει.


 

Ν

νίπτω τας χείρας μου: μεταφ. δεν έχω καμιά ανάμειξη, καμιά ευθύνη.


νίψον ανομήματα μη μόναν όψιν: να ξεπλύνεις τις αμαρτίες σου, όχι μόνο το πρόσωπό σου.


νόστιμον ημαρ: ημέρα της επιστροφής (στην πατρίδα από τα ξένα).


νους υγιής εν σώματι υγιεί: ένα υγιές πνεύμα προϋποθέτει ένα υγιές σώμα.


νυν και αεί: τώρα και πάντοτε.


νυν υπέρ πάντων ο αγών: λέγεται όταν πρόκειται να τονιστεί η κρισιμότητα μιας προσπάθειας.


 

Ξ

ξόανο: ξύλινο ειδώλιο (χρησιμοποιείται ως βρισιά).








Ο


ο αποθανών δεδικαίωται: τα σφάλματα του πεθαμένου συγχωρούνται.


ο γέγονε γέγονε: ό,τι έγινε έγινε.


ο γέρων δίς παις: ο ηλικιωμένος είναι δυο φορές παιδί


ο αναμάρτητος πρωτος τον λίθον βαλέτω: ο έτοιμος να καταδικάσει χωρίς να βλέπει τα δικά του αδικήματα.


οι καιροί ου μενετοί: οι περιστάσεις (καιροί) δεν επιτρέπουν αναβλητικότητα.


οινος ευφραίνει καρδίαν ανθρώπου: το κρασί ευφραίνει την ψυχή του ανθρώπου.


οκλαδόν: κάθισμα στο δάπεδο σταυροπόδι.


ο κύβος ερρίφθη: πάρθηκε η κρίσιμη απόφαση.


ο μή δαρείς ου παιδεύεται: αν δε φάει κανείς ξύλο, δε μαθαίνει γράμματα.


ο μη γένοιτο: πράγμα που εύχομαι να μη γίνει.


όμοιος ομοίω αεί πελάζει: κάνουμε πάντα παρέα με τους όμοιους μας.


όμφακες εισιν: είναι άγουρα.


ομφαλός της γης: κέντρο της γης.


ον οι θεοί φιλούσιν αποθνήσκει νέος: όποιον αγαπούν οι θεοί πεθαίνει νέος.


ο νοων νοειτω: αυτός που σκέφτεται έχει καταλάβει.


ο όφις μέ ηπάτησε: το φίδι με απάτησε (λέγεται όταν θέλουμε να ρίξουμε αλλού τις ευθύνες).


όπερ έδει δειξαι: αποδείχτηκε αυτό που έπρεπε να αποδείξουμε.


οπερ και εγένετο: πράγμα ακριβώς που πραγματοποιήθηκε.


όπου ου πίπτει ο λόγος πίπτει ράβδος: όπου δεν «πιάνει» ο λόγος πέφτει ξύλο.


όρθρου βαθέως: πολύ πρωί, πριν ακόμα ξημερώσει.


ο συ μισεις ετέρω μη ποιήσης: εκείνο που δε θέλεις να γίνει στον εαυτό σου μην το κάνεις σε άλλον.


ου γαρ έρχεται μόνο: λέγεται για το γήρας και τα δεινά που συνεπάγονται.


ουδείς εκών κακός: κανείς δεν είναι κακός με τη θέλησή του.


ουδείς προφήτης δεκτός εν τη πατρίδι αυτου: η αξία ενός ανθρώπου συνήθως δεν αναγνωρίζεται στον τόπο του.


ουδέν κακόν αμιγές κακου: κανένα κακό δεν υπάρχει που να μη συνεπαγεται από κάτι το καλό.


ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιον: τίποτα δεν μπορεί να παραμείνει κρυφό για πάντα.


ούδ’επί στιγμήν: ούτε για μια στιγμή.


ουκ αν λάβοις παρά του μή έχοντος: δε θα μπορούσες να πάρεις από εκείνον που δεν έχει.


ουκ εν τω πολλω το ευ : η ποιότητα δε βρίσκεται στην ποσότητα.


ου με πείσεις καν με πείσης: δε θα με πείσεις, έστω κι αν με πείσεις.


ους ο θεός συνέζευξεν, άνθρωπος μή χωριζέτω: όποιους ο θεός  ένωσε με τα δεσμά του γάμου, ας μην τους χωρίσει κανένας άνθρωπος.


ούτως ειπειν: για να μιλήσουμε έτσι, δηλαδή.


οψόμεθα ες Φιλίππους: θα λογαριαστούμε.


οφθαλμοί ακριβέστεροι μάρτυρες των ωτων: τα μάτια είναι πιο ακριβείς μα΄ρτυρες απο τα αυτιά.





Π


παίζομεν εν ου παικτοις: ασχολούμαστε επιπόλαια με σοβαρά θέματα.


πάθει μάθος: μαθαίνουμε παθαίνοντας.


πάντα ματαιότης τα ανθρώπινα: όλα τα ανθρώπινα πράγματα είναι μάταια.


πάντα ρει: τα πάντα μεταβάλλονται, τίποτα δε μένει αναλλοίωτο.


πανταχού παρών: που βρίσκεται παντού.


παρελθέτω απ’εμου τό ποτήριον τουτο: μακάρι ν’αποφύγω αυτή τη δοκιμασία, να μην υποστώ αυτό το μαρτύριο.


παρά πασαν προσδοκίαν: ξαφνικά, αναπάντεχα.


παρ’αξίαν: χωρίς ν’αξίζει, αναξιοκρατικά.


παρά θιν’ αλός: στην ακρογιαλιά.


παρανάλωμα πυρός: κάηκε ολότελα.


παρρησία: με θάρρος, ανυπόκριτα.


πάταξον μέν άκουσον δέ: χτύπησε με αλλά άκουσέ με.


πενία τέχνας κατεργάζεται: η φτώχια εφευρίσκει κάθε είδος τέχνης.


περί ανέμων και υδάτων: για άσχετα πράγματα.


περί άλλα τυρβάζη: για άλλα (άσχετα) ασχολείσαι (όχι για αυτά που πρέπει).


περί ορέξεως ουδείς ο λόγος: μη ρωτάτε για όρεξη? έχουμε μεγάλη.


περί όνου σκιας: για ασήμαντα πράγματα.


περί ου ο λόγος: το προκείμενο θέμα.


πλειστάκις: πάρα πολλές φορές.


πλανωμαι πλάνην οικτράν: έχω εσφαλμένη εντύπωση για κάτι, έχω ξεγελαστεί.


πνέει τα λοίσθια: είναι ετοιμοθάνατος.


πνέω (τα) μένεα: είμαι φοβερά θυμωμένος, διακατέχομαο από οργή.


πόθεν έσχες: από πού τα απόκτησες.


ποιει τήν νησσαν: κάνει την πάπια, κάνει πως δεν καταλαβαίνει.


ποιον σε έπος φύγεν έρκος οδόντων; : πως τόλμησες να προφέρεις ένα τέτοιο λόγο;


πόλεμος πατήρ πάντων: ο πόλεμος είναι ο πατέρας όλων, ο ανταγωνισμός είναι η πηγή όλων.


πολλά τά δεινά κουδέν ανθρώπου δεινότερον πέλει: πολλά είναι τα θαυμαστά μα τίποτε πιο θαυμαστό από τον άνθρωπο.


που τήν κεφαλήν κλίνη: που να γείρει το κεφάλι, που να στεγαστεί, που να στηριχτεί.


πρίν αλέκτορα φωνησαι: πριν να λαλήσει ο πετεινός, σε πολύ χρονικό διάστημα.


πρό ημερησίας διατάξεως: πριν από την ημερήσια διάταξη, πριν από το καθορισμένο πρόγραμμα.


πρός άγραν: για κυνήγι, για να περισυλλέξει.


πρός άγραν ψήφων: για συλλογή ψήφων.


πρός επίρρωσιν: για ενίσχυση.


πρός κέντρα λακτίζεις: κλωτσάς στα αγκάθια, ματαιοπονείς.


πρός τό θεαθηναι: για λόγους επίδειξης, για τα μάτια του κόσμου.


πρόσω ολοταχως: εμπρός με όλη την ταχύτητα.


προφάσεις εν αμαρτίαις: προφάσεις προς δικαιολόγηση ολισθημάτων, εύσχημες δικαιολογίες.


πρωτος τη τάξη: πρώτος στην ιεραρχία.


πυρ, γυνή καί θάλασσα: τα τρία φοβερότερα κακά στον κόσμο.


πύρρειος νίκη: νίκη με τεράστιες απώλειες, ισοδύναμη με ήττα.


πυρ και μανία: έξαλλος από θυμό.


πτωχός το πνεύματι: αφελής.








Ρ


ρόδον τό αμάραντον: λέγεται για κορίτσι αθώο και ανοιχτόκαρδο.





Σ


σαρδόνιο γέλιο: ειρωνικό γέλιο.


σημα κατατεθέν: επίσημο γνώρισμα ενός προϊόντος.


σολομώντειος λύση: η μέση λύση που ικανοποιεί όλους.


σοφόν τό σαφές: η σαφήνεια αποκαλύπτει τη σοφία.


σπευδε βραδέως: προχώρα γρήγορα και δυναμικά αλλά με προσοχή.


στεντορία τη φωνη: με φωνή ισχυρή και βροντώδη.


στώμεν καλως: ας κανουμε το καθήκον μας.


συλλήβδην: συνολικά, συνοπτικά.


σύν Αθηνα καί χειρα κίνει: μαζί με τη βοήθεια του Θεού κατάβαλε κι εσύ προσπάθεια.


σύν γυναιξί καί τέκνοις: με τις οικογένειες.


συνημμένως: προσαρτημένα, μαζί.


σύν τη παρόδω του χρόνου: με το πέρασμα του χρόνου.


σωσίβιος λέμβος: σανίδα σωτηρίας.


σωτήριον έτος: τα χρόνια που αριθμούνται από τη γέννηση του Ιησού.





Τ


τ’αγαθά κόποις κτωνται: τα αγαθά τα αποκτά κανείς με κόπους.


τά άδυτα των αδύτων: τα κατάβαθα.


τά εν οίκω μή εν δήμω: τα προσωπικά θέματα δεν πρέπει να γίνονται δημόσια.


τά εξ αμάξης: «στολίζω» με βρισιές και προσβολές.


τανάπαλιν: το αντίστροφο, το αντίθετο.


τά του Καίσαρος τω Καίσαρι: πρέπει να αποδίδουμε στον καθένα ό,τι του αρμόζει.


ταυρος εν υαλοπωλείω: τα έκανε γυαλιά καρφιά.


τείνω ευήκοον ους: ακούω με ευνοϊκή διάθεση.


τετελεσμένον γεγονός: κάτι που δεν είναι δυνατό να ακυρωθεί.


τηδε κακεισε: εδώ κι εκεί, άνω κάτω.


τήν ανάγκην φιλοτιμίαν ποιούμενος: προθυμοποιούμαι να κάνω κάτι που εξ ανάγκης θα το έκανα.


τηρεί σιγήν ιχθύος: δε μιλά καθόλου.


τί δέον γενέσθαι; : τι πρέπει να γίνει, τι επιβάλλεται να γίνει;


τιμης ένεκεν: για χάρη εκτίμησης.


τι τέξεται η επιούσα: τι θα φέρει το αύριο.


τι μέλλει γενέσθαι: τι πρόκειται να γίνει.


τις οίδεν: ποιος ξέρει.


τό δίς εξαμαρτειν ουκ ανδρός σοφου: το να κάνει κανείς το ίδιο λάθος δύο φορές είναι ανόητο.


τό ζην επικινδύνως: το να ζεί κανείς επικίνδυνα.


το λακωνίζειν εστί φιλοσοφειν: το να μιλά κανείς με λίγα λόγια είναι δείγμα σοφού ανθρώπου.


τό μέν πνευμα πρόθυμον η δέ σάρξ ασθενής: λέγεται για κάποιον που θέλει να κάνει κάτι αλλά αδυνατεί βιολογικά.


τό μή χειρον βέλτιστον: από τα δύο κακά το λιγότερο χειρότερο είναι προτιμότερο.


τό πεπρωμένον φυγειν αδύνατον: είναι αδύνατο να ξεφύγει κανείς από τη μοίρα.


τό πυρ τό εξώτερον: τόπος βασανιστηρίων μετά θάνατον.


τό σιγαν κρειττον εστί του λαλειν: η σιωπή είναι καλύτερη από τη φλυαρία.


του λόγου το ασφαλές (ή το αληθές): η επιβεβαίωση (απόδειξη) του λόγου.


τουτέστιν μεθερμηνευόμενον: δηλαδή αυτό σημαίνει, δηλαδή με άλλα λόγια.


τραγέλαφος: μεταφ. πράγμα αλλόκοτο, υπόθεση περίπλοκη και αξεδιάλυτη, ακαταστασία, σύγχυση.


τρικυμία εν κρανίω: διανοητική σύγχιση, δεν ξέρω τι κάνω.


τρόπον τινά: κατά κάποιον τρόπο.


των οικιων ημων εμπιπραμένων ημεις άδομεν: ενώ τα σπίτια μας καίγονται, εμείς τραγουδούμε/ενώ καταστρεφόμαστε, εμείς αδιαφορούμε.


τω καιρω εκείνω: τον παλιό εκείνο καιρό.


τω όντι: πράγματι.





Υ


υπ’ατμόν: φεύγω, αναχωρώ.


υπεράνω της θελήσεώς μου: υπερβαίνει τη θέλησή μου.


υπερβαίνω τά εσκαμμένα: ξεπερνώ τα επιτρεπόμενα όρια.


υπέρ το δέον: περισσότερο απ’όσο χρειάζεται.


υπό εχεμύθειαν: με την προϋπόθεση της εχεμύθειας.


υπό μάλης: κάτω από τη μασχάλη.


υπό τά όμματα: μπροστά στα μάτια.


υπό τήν αιγίδα: κάτω από την προστασία.


υπό τήν αίρεσιν: με την επιφύλαξη, με την προϋπόθεση.


υπό τήν επήρειαν: κάτω από την επίδραση.


υπό τό κράτος της οργης: κυριευμένος από οργή.


υψηλη επιταγη: με άνωθεν εντολή.


υψίστης σημασίας: εξαιρετικής σπουδαιότητας.





Φ


φάσκω και αντιφάσκω: λέω και ξελέω.


φείδου χρόνου: να μη σπαταλάς το χρόνο σου.


φερ’ειπείν: παραδείγματος χάρη.


φίλος μέν Πλάτων, φιλτέρα δ’αλήθεια: αγαπητός είναι ο Πλάτων, πιο ωαγαπητή όμως η αλήθεια.


φοβου τούς Δαναούς και δωρα φέροντας: να φοβάσαι τους Δαναούς έστω κι αν έρχονται με δώρα (να φυλάγεσαι από τους εχθρούς σου κι από τα δώρα τους).


φύρδην μίγδην: ανάκατα, άνω κάτω.


φωνή βοωντος εν τη ερήμω: ό,τι και να πεις δε θ’ακούσουν τίποτα.





Χ


χαίρετε καί αγαλλιασθε: εύχομαι χαρά και αγαλλίαση.


χαρας ευαγγέλια: ειδήσεις που φέρνουν μεγάλη χαρά.


χάρμα οφθαλμων: απόλαυση των ματιών.


χάριτι θεία: με θεία παρέμβαση, με θεία βοήθεια.


Ψ


ψηφος Αθηνας: αθωωτική ψήφος, αποφασιστική παρέμβαση για αθώωση κάποιου.





Ω


ώδινεν όρος καί έτεκεν μυν: υποσχέθηκε πολλά και μεγάλα και δεν έκανε τίποτα.


ως είθισται: καθώς συνηθίζεται.


ωσεί παρών: σαν να ήταν παρών.


ως εκ τούτου: για το λόγο αυτόν, επομένως.


ως επί τό πλειστον: τις περισσότερες φορές.


ως κόρη οφθαλμου: σαν κάτι το εξαιρετικά δύσκολο.


ως μη ώφειλε: ενώ δεν έπρεπε.


ω ξειν, αγγέλειν Λακεδαιμονίοις: ξένε, ανάγγειλε στους Λακεδαιμονίους.


ως πρόβατον επί σφαγήν: κάποιος αν και αθώος, οδηγήθηκε στο χαμό

Πηγή: http://www.odyssey.com.cy/main/default.aspx?it=1&tabid=145&itemid=1814

Δεν υπάρχουν σχόλια: